“รู้เท่าทันสมอง” เดอะซีรี่ย์ ตอนที่ 1

รู้เท่าทันสมอง เดอะซีรี่ย์ ตอนที่ 1: 

สิ่งที่คุณต้องการอาจไม่ใช่สิ่งที่สมองต้องการ

— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —

เคยสงสัยไหมครับว่า ทุกครั้งที่เราตั้งใจจะทำอะไรใหม่ๆ 

ส่วนใหญ่แล้วทำไมเราถึงได้ล้มเลิกกลางคันซะอย่างงั้น ขนาดบางทีก็มาได้ครึ่งทางแล้ว

ไม่ว่าจะเป็นการตั้งเป้าใหม่ๆ เช่น การลดน้ำหนัก (ครั้งที่เท่าไหร่ก็จำไม่ได้แล้ว)  

การหารายได้เก็บเงินเพิ่ม (ยิ่งตั้งใจดันใช้จ่ายฟุ้งเฟ้อกว่าเดิม)  

ขยายธุรกิจ หาแฟนสักคน หรือแม้กระทั่งการตั้งใจเข้าฟิตเนสอาทิตย์ละครั้ง 

อุตส่าห์ไปสมัครรายปีมาแล้ว สุดท้ายไป 2-3 เดือนแรกก็เลิกไป จ่ายค่าฟิตเนสไปฟรีๆ  

หรืออยากจะเปลี่ยนชีวิตด้วยการนั่งสมาธิวันละแค่ 5 นาที ทำได้อยู่ 5 วันก็เลิก

ทำไมมันเป็นอย่างนั้นไปซะล่ะ ทำไมเราถึงเป็นคนแบบนี้

ข่าวดีครับ ถ้าคุณทำไม่ได้ ขอให้รู้เลยว่า  ไม่ใช่ความผิดของคุณ 

ให้โยนความผิดไปที่สมองล้วนๆได้เลยครับ  (แอบดีใจอยู่ใช่ไหมล่ะ) 

ก่อนอื่นต้องเข้าใจว่า ร่างกาย ความคิด อารมณ์ และพฤติกรรมของเรา

ล้วนถูกควบคุมสั่งการโดยสมอง สมองก็เหมือนรัฐบาลนั่นแหละครับ

ควบคุม สั่งการ ออกกฏหมาย ให้เราทำตาม ไม่ว่าเราจะชอบหรือไม่ชอบก็ตาม

ลองนึกภาพว่าถ้าไม่มีสมองนี่เราจะดำรงชีวิตกันยังไงก็นึกภาพไม่ออก

ดังนั้นมันจึงสำคัญมากที่จะต้องเริ่มทำความรู้จักรัฐบาลของเราอย่าถ่องแท้ซะหน่อย

เริ่มแรกเลยเราควรจะต้องรู้ว่าสมองเราวิวัฒนาการมาด้วย 

หลักการสำคัญอยู่สองประการ

ประการแรก คือความปลอดภัยปลอดภัยและปลอดภัย ยังไงก็ต้องปลอดภัย

ใช่ครับ Safety First คุณต้องมีชีวิตรอดให้ยืนยาวให้ได้ก่อนครับ 

คุณต้องสร้างคนรุ่นต่อไป (ก็คือมีลูกนั่นแหละ) และส่งต่อสมองที่ปรับปรุงแล้วให้กับคนรุ่นหลัง

ดังนั้นสมองจะรีบตายเร็วไม่ได้ ยังไงก็ห้ามตาย เป็นทุกข์ได้แต่ก็ห้ามตายอยู่ดี 

ประการสอง คือประสิทธิภาพ  เพราะสมองมีงานต้องทำมากมายก่ายกอง

ตั้งแต่การควบคุมการกระพริบตา ขยับแขนขา จังหวะการหายใจ 

ไปจนถึงการคิดวิเคราะห์ข้อมูลต่างๆในเชิงตรรกกะเหตุผล 

ทำงานเยอะขนาดนี้ สมองจึงต้องจัดลำดับความสำคัญ ไม่งั้นไม่ไหวหรอกครับ

สมองเราหนักไม่เกินกิโลครึ่งแต่ใช้พลังงานประมาณ 20 เปอร์เซนต์ของทั้งร่างกาย

เพื่อประหยัดพลังงานให้มากที่สุด ทั้งนี้ก็เพื่อให้สมองทำงานแบบทำน้อยได้มาก 

แต่สำคัญของสมองกับของเรานี่ คนละเรื่องกันเลยนะครับ

อะไรที่มันเป็นสิ่งใหม่ ไม่อยู่ในรูปแบบเดิมๆ อันนี้ไม่สำคัญสำหรับสมอง

สังเกตุดูเลยก็ได้ว่าถ้าวันไหนคุณเครียด หรือทำอะไรที่ไม่คุ้นเคย คุณจะรู้สึกเหนื่อยมาก

เพราะสมองใช้พลังงานในการทำงานมากกว่าปกตินั่นเอง

ด้วยหลักการสองอย่างนี้ สมองจะใช้นิวรอนสารสื่อประสาท

ที่มีโครงข่ายคล้ายใยแมงมุม สร้างรูปแบบการคิด รูปแบบอารมณ์ 

รูปแบบพฤติกรรมซ้ำๆ จนกลายเป็นระบบ  อัตโนมัติที่สามารถทำงาน

แบบไม่ต้องคิดไม่ต้องเปลืองพลังงานแบบ Auto Pilot ให้เราครับ

เรียกว่าเป็นซอฟแวร์ที่ติดตั้งเอาไว้ให้แบบออกมาจากโรงงานเลย

เช่น ตื่นเช้ากี่โมง แปรงฟัน อาบน้ำ กินข้าว ขับรถไปทำงานทางเดิมๆ 

อารมณ์แบบเดิมๆ การคิดแบบเดิมๆ พูดและทำแบบเดิมๆ 

สมองทั้งสองอย่างนี้เรารวมๆเรียกมันว่า  สมองโบราณก่อนนะครับ

ซึ่งสมองส่วนนี้มีมาตั้งแต่ดึกดำบรรพ์นมนานกาเลมาแล้ว

อยู่ตรงบริเวณก้านสมองของเรานี่เอง และสมองส่วนนี้

จะควบคุมความรู้สึกแบบสัญชาติญาณว่าจะหนีหรือสู้

และถ้าสมองรู้สึกว่ามันอันตราย สมองจะเลือกหนีให้เราก่อนครับ

ดังนั้นการตั้งเป้าหมายไม่ยากแต่การทำให้เป้าหมายบรรลุนั้นยาก

เพราะว่า เป้าหมายที่เราตั้งไว้ใหม่ มันเป็นอะไรที่เราจำเป็นจะต้องออกจาก

รูปแบบความคิด อารมณ์ และพฤติกรรมเดิมๆ นั่นเอง

และเมื่อไหร่ก็ตามที่เราเริ่มต้นสร้างรูปแบบใหม่ 

สมองจะเริ่มกังวลและประเมินว่าเสี่ยงอยู่เสมอ และด้วยความกลัวตายครับ 

สมองจะคอยผลักดันให้เรากลับไปอยู่รูปแบบเดิมที่ปลอดภัยสำหรับสมองเสมอ

เห็นไหมครับว่า มันไม่ใช่ความผิดของคุณเลยที่ตั้งเป้าหมายไว้แล้วก็ทำไม่ได้ซะที

เพราะรูปแบบใหม่ทั้งความคิด คำพูด การกระทำมักต้องใช้เวลาในการสร้างและพัฒนาครับ

แต่ถ้าเราไม่รู้วิธีการใช้งานสมองการสร้างรูปแบบใหม่จะถูกสร้างขึ้นได้ยากมาก

เราก็จะถูกสมองดึงกลับมาที่รูปแบบเดิมเสมอๆ 

ตอนหน้า เรามารู้จักสมองอีกส่วนที่จะช่วยเราสร้างรูปแบบใหม่ได้ง่ายขึ้น

เพื่อไปให้ถึงเป้าหมายที่เราต้องการกันครับ

— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —

โค้ชเพียว

ดร. วีรพงษ์ ศรัทธาผล

view 0

Attakorn T